Ders Bitti

Okuldan sonra burdayız…

Dosya Uzantıları

Dosya Uzantıları

Dosya: Bilgisayarda yaptığımız her işlem dosyalar aracılığı ile yapılmaktadır. Bir
oyun oynayacaksak onun için gerekli dosyalar ekran görüntüleri dosyalarda saklanır.
Yazdığımız belgeler, hesap tabloları, sunular, çizdiğimiz resimlerin hepsi dosyalarda saklanır.

Bu sayede yaptığımız çalışmaları istediğimiz herhangi bir zamanda açıp okuyabilir gerekli değişiklikleri yapabiliriz. Bilgisayarda bulunan bütün dosyalar “dosyaadı.uzantı” şeklinde saklanır.

Dosya_adı o dosyanın yaptığı işe göre verilmiş mantıksal bir isimdir ve toplam 255
karakter uzunluğunda olabilir, uzantı ise o dosyanın işlevine göre bilgisayar tarafından daha önceden belirlenmiş bir isim olabilir ve genelde 3 harf uzunluğundadır. Uzantılar sayesinde o dosyanın hangi programla hazırlandığını ve hangi programlarla açılabileceğini anlayabiliriz.
Aşağıda belli birkaç dosya uzantı örneği bulunmaktadır;

Uzantı :  Açıklama

  • exe: Uygulama dosyaları
  • txt:  Metin dosya
  • jpg, gif, png, bmp: Resim dosya uzantılarıdır.
  • avi, mpeg, mkv, mov, rm, flv, mp4, wmv: Video dosya uzantılarıdır.
  • mp3, wav, track, wma: Ses dosyaları
  • doc, docx: Microsoft Word dosya uzantısı
  • xls, xlsx: Microsoft Excel dosya uzantı
  • ppt, pptx, pps: Microsoft Power Point dosyası
  • zip, rar:  Sıkıştırılmış dosyalar
  • pdf: E-kitap dosyası
  • html, php, asp: Web sayfası

Video dosyalarını: Gomplayer, Media Player, BSplayer, Vlc Player gibi video oynatıcı programlarla açabilirsiniz


İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi Nedir?

Bilgisayarda çalışan, bilgisayar donanım kaynaklarını yöneten ve çeşitli uygulama
yazılımları için yaygın servisleri sağlayan bir yazılımlar bütünüdür.

İşletim Sisteminin görevleri

  • Merkezi işlem birimini ayrı işlere yönlendirmek ve yönetmek.
  • Ana belleği yönetmek.
  • Harici kayıt cihazlarını yönetmek.
  • Giriş/çıkışları kontrol etmek.
  • Bilgisayar sisteminin güvenliği ve kontrolünü sağlamak.
  • Dosya yönetimini sağlamak.
  • Bilgisayara yeni bir donanım birimi taktığımızda çalışmasını sağlamak…

Özetle; İşletim sistemi bilgisayardaki tüm donanımların, yazılımların ve dosyaların yönetimini sağlayan en temel yazılımdır.

İşletim Sistemi olmazsa;

İşletim sistemi yüklü olmadan bilgisayar, tablet veya telefonumuzu kullanamayız.

İşletim Sistemi Nerelerde Kullanılır?

İşletim sistemleri bilgisayar, tablet, video oyun konsolları, cep telefonları, web sunucularında, arabalarda, beyaz eşyalarda hatta kol saatlerinin içinde bile yüklü olabilir.

Popüler işletim sistemleri

Şimdi masaüstü/dizüstü bilgisayar, tablet ve akıllı telefonlarda en yaygın kullanılan işletim sistemlerini inceleyelim.

Masaüstü İşletim Sistemleri

Günümüz kişisel bilgisayarında çoğunlukla Windows, MacOS veya Linux işletim sistemleri kullanılır.

Windows İşletim Sistemi

Microsoft tarafından piyasaya sürülmüş olup en çok kullanılan işletim sistemidir. Windows XP, 7 ve 8 halen kullanılmakta olan sürümleridir.

MacOS; Apple şirketine ait işletim sistemidir.

Linux İşletim Sistemi

Linux ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir işletim sistemidir.

 

Mobil İşletim Sistemleri

Cep telefonu ve tabletlerde ise Android, iOS ve Windows Mobil işletim sistemleri yaygın olarak kullanılır.

Android İşletim Sistemi

Bugün birçok tablet, akıllı telefon ve hatta kol saatlerinde kullanılan Google’a ait işletim sistemidir.

IOS İşletim Sistemi

Apple’ın kendi ürettiği tablet ve telefonlar için çıkardığı işletim sistemidir.

Windows Mobile

Microsoft’un akıllı telefonlar ve tabletler için ürettiği işletim sistemidir.

İşletim Sistemi Nasıl Yüklenir?

Üreticiden sağlanan veya satın alınan CD/DVD veya USB disk kullanılarak işletim sistemi bilgisayarlara kurulabilir. Kurulacak bilgisayarın donanımları işletim sistemini desteklemelidir.

Hangi İşletim Sistemi Kullanmalıyız?

İşletim sistemi seçerken bilgisayarın teknik özellikleri, yükleyeceğimiz yazılımlar, fiyat, kullanım kolaylığı gibi etmenlere dikkat etmeliyiz.

Çok eski bir bilgisayara yeni bir işletim sistemi, ya da yeni bir bilgisayara eski bir işletim sistemi yüklersek bilgisayarımızdan alacağımız verim düşebilir. Hatta yüklemeyebiliriz.


Depolama Birimleri

Günümüzde depolama birimleri olarak

  1. Harddisk ( HDD, SSD )
  2. CD
  3. DVD
  4. Blu-Ray
  5. Flaş Disk
  6. Hafıza kartları kullanılmaktadır.

Harddisk Nedir– Özellikleri Nelerdir

Harddisk verilerimizi bilgisayarımız da kısa veya uzun süreli depo etmemizi sağlayan bir bilgisayar donanımıdır.

Harddisk manyetik alanda içinde çalışır. Havası alınmış ortamda bulunan diskler vardır. Bilgi okumak için harddisk in içinde bulunan okuyucu kafalar vardır. Biz bilgisayarımıza kaydederken dikkat ettiyseniz hep isim veririz ve konum belirtiriz neden işte bunun için kafa bizim konuma gider ve diskin üzerine oturur oradaıki bilgileri bize okur.

Harddisk Alırken nelere dikkat edilmeli?

1-Depolama Kapasitesi
2-Dönüş Hızı
3-Veri transferi
4-Kullanılan arabirim(IDE ,SATA ,..)

Harddisk Kullanımında dikkat edilecek hususlar?

1-Kasanın en alt kısmına montaj edilmeli.
2-Harddisk sanal olarak en az ikiye bölünmelidir.
3-Darbelerden kaçınılmalıdır.
4-Çalışırken kesinlikle hareket ettirilmemelidir.
5-Kapaklarının vidaları gevşetilmemelidir.

Harddisk Çeşitleri (SSD, HDD)

HDD Harddisk:
HDD’ler döner bir tabakaya sahiptirler. Bu yüzden çalışırken ses çıkarır ve ısınırlar. Veri yazma ve kopyalama hızını max. 150mb/sn dir. Darbeye dayanıksızdırlar. Fakat fiyatlarının ucuzdur.

SSD Harddisk:

SSD harddiskler, Mekanik disklere göre 15-20 kata varan daha hızlı çalışma performansına sahipler. Günümüzde şu ana kadar üretilen SSD’ler 1 TB ve üzeri veri depolama kapasitesi sunmaktadırlar.

Avantajları
– Daha güvenilir veri depolama.
– Hızlı veri erişimi.
– Hareketli parça olmadığı için sessiz çalışma şekli.
– Az enerji tüketimi ve az ısınma.
– Yüksek teknolojisi ile 2.000.000 saat çalışma süresi (Yaklaşık 230 yıl).
– Normal harddiske göre hafif ( Hdd’ler  500-700 gr iken Ssd’ler  60-100 gr).
– Yazma ve okumada daha az hata.

İşletim sistemleri dahil pek çok uygulamalarda okuma ve yazma hızı sayesinde geleneksel disklerden çok daha hızlı açılır ve yükleme zamanları önemli ölçüde kısalır.

SSD’lerin tahmini kullanım ömrü 2 milyon saattir. Bu yaklaşık 230 yıla denk gelmektedir. Geleneksel sabit disklerde bu süre 15-20  yıl gibi bir süreye denk gelmektedir.

SSD diskler mekanik hiç bir parça içermediğinden sarsıntı ve çarpmalara karşı  daha dayanıklıdır. Dış etmenlere karşı çok daha güvenilir.

SSD diskler HDD’ler gibi mekanik parça içermediğinden sıfır ses ile çalışırlar, ayrıca geleneksel disklerden daha hafiftirler ve daha düşük oranda güç harcarlar.

HDD düşerse problem çıkarma olasılığı çok yüksektir ancak SSD kasasını kırmadığınız sürece herhangi bir problem çıkarmaz.

SSD’lerin Dezavantajı: HDD harddisklere göre pahalıdır.

HDD harddisklerde; Okuma ve yazma işlemleri sırasında kafa disk yüzeyi üzerinde hareket eder “tıkır tıkır” ses çıkarırken bu seslere SSD’lerde rastlanmaz.
SSD’ler sabit disklere oranla kat kat daha performanslıdır. Günümüzde standart bir masaüstü bilgisayar diski saniyede 90 Mb, dizüstü bilgisayar diski ise 50 Mb okuma seviyesine ulaşabilmektedir. Standart bir SSD’de ise okuma hızı saniyede 500 Mb seviyesindedir.

Sisteminizde elektriksel bir aksaklık olmadığı sürece SSD’lerin bozulması mümkün değildir. Sabit diskler ise elektriğe ve çalışırken sarsılmaya karşı oldukça hassaslardır.

RPM nedir?

Öncelikle RPM’in açılından bahsedelim. RPM, İngilizce olarak Revolutions per minute teriminin kısaltılmışıdır. Açılımı ise harddisklerin içerisinde yer alan diskin birim zamandaki dönüş hızı anlamına gelmektedir. Hard disklerin RPM sayısı günümüzde dakikda 5600 RPM’den 15000 RPM’ye kadar çıkabilmektedir. Bir harddiskin RPM sayısı ne kadar yüksekse, hard disk o kadar performanslıdır.

CD’ler

Ancak Laserdisc’in küçük sürümü kompakt diskin hikayesi, biraz daha güzel. İlk kez 1982’de ortaya çıkan kompakt ses diski, manyetik teyp ile girdiği rekabetten galip olarak çıktı. Veri depolama CD-ROM’ları 80’lerin ortalarında ortaya çıkmaya başladı ve 1990’da Sony ve Philips, ilk CD-R’yi tanıttılar. CD’ler, 90’ların ortalarında Windows 95’in dağıtım birimi olabilecek kadar yaygın hale gelmişlerdi.

CD YAZMA HIZLARI
CD okuma ve yazma hızları X değeri ile belirtilir. 1X, saniyede 150 KB’lık veri transferi anlamına geliyor. Buradan 52X hızındaki bir CD sürücünün saniyede 7800 KB veri okuma, aynı hızı kullanan bir yazıcının ise saniyede 7800 KB veri kopyalama yeteneğine sahip olduğunu anlayabiliriz.

DVD Okuma Yazma Hızı

DVD sürücüler, CD sürücülere göre daha yeni bir teknolojidir. 16x, 24x, 36x gibi değişik hızlarda okuma kapasitelerine sahip olanları vardır. DVD sürücüler, aynı zamanda CD’leri de okuma özelliğine sahiptir. Fakat, CD sürücü ile DVD okutulamaz.

Mevcut DVD sürücülerin çoğu 12X veri okuma hızı sunmaktadırlar. Bu X değerinin karşılığı CD sürücüsündeki değerle aynı değildir. DVD için X 1352 KB/s’dir. 12X’lik bir DVD sürücü için maksimum okuma hızı 16244 KB/s’dir.

USB bellek ( Flaş bellek )

USB, İngilizce “Universal Serial Bus” kelimesinin kısaltmasıdır. USB’nin türkçesi “Evrensel Seri Veri yolu”dur. USB dış donanımların bilgisayar ile bağlantı kurabilmesini sağlayan seri yapılı bir bağlantı biçimidir. Son sürümü 3.0’dır. 600 MByte/sn’lik aktarım hızı vardır.

Evrensel seri veri yolu, çevre birimlerinin bilgisayara takıldıkları anda tanınıp otomatik çalışmalarını sağlamaktadır. Bu yolla 127 tür cihazı çalıştırma imkânı vardır, ek aparatlarla tek bağlantı noktasına birden fazla cihaz bağlanabilir.

Not: Toshiba ise 1980’de ilk flaş bellek çipini icat etti. 2MB kapasite ile başlandı. J

USB hızları

USB 1.0 ve 1.1: Hız 12 Mbit/sn (1.5 MByte/sn) (fullspeed)

USB 2.0: Hız 480 Mbit/sn (60 MByte/sn) (highspeed)

USB 3.0: Hız 4,80 Gbit/sn (600 MByte/sn) (superspeed)[1]

USB 3.1: Hız 10 Gbit/sn (1,22 GByte/sn) (superspeed 10 Gbps)


Virüsler

Bilgisayarlara, zarar verme potansiyeline sahip ve bu amaçla yazılmış küçük programlardır. Virüs; bir bilgisayarda aktif hale geldikten sonra çoğalma özelliğine sahiptir. Virüsler, kendilerini başka program ve dosyalara bulaştırabilme özelliğine sahiptir. Bulaştıkları bilgisayarda hızlı bir şekilde yayılırlar.

Virüsler nasıl bulaşır?

1- İnternetten indirdiğimiz dosyalardan

2- Flaş belleklerden

3- e-mail yolu ile

4- Güvensiz web sitelerinden

Virüs çeşitleri

 1- Solucanlar (Worm): Başka bir programa ihtiyaç duymadan çalışan virüslerdir. Kendini bir bilgisayardan diğerine kopyalar. Genellikle ağ üzerinden yayılırlar. Diğer virüslerden farklı olarak diğer programlara bulaşmazlar. Bazende bulaştıkları bilgisayardaki verileri başka bir bilgisayar yönlendirebilirler.

2- Truva Atları (Trojan): Bir program içerisine gizlenen ve bilgisayarda gizli işlevler yapan bir virüs programıdır. Genellikle e-posta yolu ile bulaşır. Bulaştığı bilgisayarları uzaktan erişime uygun hale getirebilirler. Bunun sonucun da virüsü bilgisayarınıza bulaştıran kişi uzaktan bilgisayarınıza bağlanabilir bilgisayarınızdaki dosyalarınız ile çok rahat işlemler yapabilirler. Dosyalarınızı silebilirler yada üzerinde değişiklik yapabilirler.

3- Makro Virüsleri: Word ya da Excel dosyalarına bir makro gibi gömülerek yaşayan virüs türüdür. Dosya açıldığında uygulamanın standart makrolarından birinin yerine yerleşiyor ve gelen her belgeye bulaşıyor.

4- Keylogger Virüsleri

Klavyedeki tuş vuruşlarının kaydedilmesi ve bunun sonucunda kişilerin şifre ve kişisel yazışmalarının başkalarına ulaştırılmasını sağlayan yazılımlardır.


Microsoft Ofis Programları

Office programları bir ofis içerisinde gerekli olabilecek tüm programları kapsayan bir paket, programlar bütünüdür.

Microsoft Office yazılımı paketiyle sunulan programlar;

  • Word
  • Excel
  • PowerPoint
  • Publisher
  • Outlook
  • Access

olarak sıralanabilir.

Microsoft Publisher

Publisher; bültenler, broşürler, web siteleri, kartvizitler, kartpostallar, tebrik kartları, etiketler ve daha fazlasıyla ilgili tasarımlar içerir. Yayına başlamak ve özelleştirmek için gereken temel becerileri kazandıktan sonra, bu becerileri uygulayabileceğiniz kişisel ve profesyonel yayın türü yelpazesi sunar.

Publisher uygulamasını kullanarak kartpostal, kartvizit, broşür, bülten veya Web sitesi oluştururken, boş bir sayfa ile başlamanız gerekmez. Her yayım türü için profesyonelce hazırlanmış çeşitli tasarımlar vardır. Başlamak için yapmanız gereken istediğiniz tasarımı tıklatmaktır.

Microsoft Word

Word, gelişmiş bir kelime işlemci programıdır. Daha basit bir anlatımla, kalem ve kağıt kullanılarak oluşturduğunuz belgeleri bilgisayarınızda oluşturmamızı sağlayan bir yazılımdır. Bilgisayarı, masanız,
Word’ü defteriniz,
Klavye ve fareyi ise kaleminiz olarak görebilirsiniz.
Word program ile;

  • Yazı yazabilir, yazdıklarımızı biçimlendirebiliriz (yazının büyüklüğünü ve rengini değiştirme gibi)
  • Yazdıklarımıza resimler ekleyebiliriz
  • Şekil çizebilir yada hazır şekiller ekleyebiliriz
  • Tablolar oluşturabiliriz.

daha bu ve benzeri birçok uygulamayı yapabiliriz.
Kendi türünde şu anda dünyadaki en popüler yazılımlardan biridir.

Microsoft Excel

Excel, bir elektronik hesap tablosu programıdır. Bu elektronik tablo, rakamlar, sözcükler ve tarih gibi verilerle amaca uygun olarak matematiksel işlemler içeren tablo ve şablon oluşturulan, grafik çizebilen, temel veri tabanı işlemlerini destekleyen bir programdır.

Excel programı ile neler yapılabilir?

  • Etkileşimli tablolar hazırlanır.
  • Verilerle hazırlanan tabloların grafiklere dönüştürülmesini sağlar
  • Kolayca seriler oluşturulur.
  • Tablodaki veriler üzerinde sıralama, arama, filtreleme gibi seçeneklerle kolay bir çalışma biçimi sunar.
  • Biçimsel tablolar oluşturulabilir.
  • Metin yazabilme, matematiksel işlemler yapabilme, resim ekleme ve grafik özellikleri ile birçok farklı veriyi içeren sayfalar oluşturulabilir.

Günümüzde birçok şirket, Excel programından faydalanmaktadırlar.

PowerPoint

PowerPoint, bir slayt yapma programıdır. PowerPoint’i kullanarak, renkli metinlerle fotoğrafları, çizimleri, tabloları, grafikleri ve filmleri etkili bir şekilde birleştiren ekranlar oluşturabilir ve birinden diğerine geçiş yapabilirsiniz. Animasyon özelliğini kullanarak ekrandaki metin ve çizimlere animasyonlar ekleyebileceğiniz gibi, ses efektleri ve anlatım da ekleyebilirsiniz. Bu şekilde bir sunu daha dikkat çekici olacaktır. Üstelik slaytın çıktısını alabilir ve sunuyu yaparken bunları dağıtabilirsiniz.


Bilişim Teknolojileri Nedir?

Bilgi nedir?       

Öğrenme, araştırma ya da gözlem yoluyla elde edilen gerçek,

İnsan zekâsının çalışması sonucu ortaya çıkan düşünce ürünü.

İletişim nedir?

Duygu, düşünce ya da bilgilerin her türlü yolla başkalarına aktarılması

Teknoloji nedir?

İnsanoğlunun gereklerine uygun yardımcı alet ve araçların yapılması ya da üretilmesi için gerekli bilgi ve yetenektir.

Bilişim nedir?

Bilgi ve Teknolojinin birlikte kullanılması ile elde edilen sonuçlardır.

Bilişim teknolojileri (BT) nedir?

Bilişim Teknolojileri, bilgiye ulaşılmasını ve bilginin oluşturulmasını sağlayan her türlü görsel, işitsel, basılı ve yazılı araçlardır.

Bilişim teknolojilerinin amaçları:

  • Bilgiye kolay ulaşmayı sağlamak
  • Maliyeti azaltmak
  • Hayatımızı kolaylaştırmak
  • Hızlı haberleşmeyi sağlamak

Bilişim Teknolojileri Kullanım Alanları

  1. Sağlık
  2. Eğitim
  3. Günlük yaşam
  4. Mühendislik
  5. İletişim
  6. Sahne sanatları, sinema, tiyatro
  7. Üretim sanayi
  8. Uçak ve uzay sanayi
  9. Ticaret&Bankacılık

SAĞLIK ALANINDA

  • Hasta kayıt işlemlerinde
  • Bilgisayarlı tomografilerde

EĞİTİM ALANINDA

  • Eğitim Yazılımları
  • Uzaktan Eğitim

İLETİŞİM ALANINDA

  • Video konferans
  • Elektronik posta
  • Görüntülü görüşme

BANKACILIK ALANINDA

  • ATM
  • Pos Cihazı

HAVACILIK ALANINDA

  • Uçak Simülatörü

MİMARLIK VE MÜHENDİSLİK ALANINDA

  • Üretim sanayisinde
  • Bilgisayar destekli tasarımda